اطلاعات تماس با دکتر جمشید دونلو متخصص مغز و اعصاب ام اس و سردرد


ميدان فاطمي بيمارستان سجاد درمانگاه مغز و اعصاب صبح روزهاي فرد و عصر ١و٣و٤شنبه ٢-٥عصر تلفن ٨٨٩٥٧٣٩١-٦

چشم انداز سلولهای بنیادی در بیماریهای مفزواعصاب

 

st

4-اميوتروفيك لاترال اسكلروزيس بيماري سيستم اعصاب مركزي است كه به واسطه اضمحلال ناشناخته سلولهاي موتور نرون محركه تحتاني و فوقاني در نخاع   درمغز و ساقه مغزي ايجاد ميشود.ضعف و تحليل شديد و پيشرونده عضلات به سرعت پيش رفته و طرف جند ماه به مرگ بيمار منجر ميشود.درمان موثري نيست.در اين ميان درمان با سلولهاي بنيادي تئوريكي بايد به حفظ و بقاي سلولهلي از كف رفته بيانجامدو فعاليت نرمال نورونهاي محركه فوقاني و نحتاني را برگرداندونرونهاي جديدرا به فعاليت برگرداند.مطالعات جديد نشان ميدهد كه احتمال توليد سلولهاي بنيادي درخارج ازبدن از منابع مختلفي مانندسلولهاي پايه جنين و يا سلولهاي عصبي نوزاد محتمل است.نتايج خوبي از پيوندهاي مربوطه در موشها ديده شده است.در شرايطي كه جايگزيني سلولهاي عصبي در بيمارا با اميوتروفي يك هدف با دسترسي دوردست به نظر ميرسد كاربري سلولهاي بنيادي درجلوكيري از مرگ سلولهاي عصبي واقع گرايانه تر ودر دسترس تر است.اين اميدواري با مشاهده سلولهاي پايه جنين انسان در مسير مايع مغزي نخاعي موشهايي كه به صورت تجربي اسيب نخاعي پيداكرده اند تقويت شده است.كارايي اين روش با تغيرات ژنتيكي كه در سلولهاي بنيادي مربوطه جهت ترشح مواد محافظ سلولهاي عصبي داده ميشود تقويت ميشود.یاداوری میشود استیفان هاوکینگ فیزیکدان بنام انگلیسی با نوعی ازاین عارضه درگیر است.

اين بررسي ها با برخي مشاهدات جديددر موارد مشابه تاييد ميشود.

5- بيماري الزايمر كه با كاهش قابل ملاحظه سلوبهاي عصبي و اتصالات انها درنواحي متعددي ازقشر مغزي و برخي نواحي قاعده مغزي رخ ميدهد با پسرفت شديد حافظه و قوه تعقل انسان مشخص شده و ميتواند باعث مرگ زودرس شود.درمانهاي جيدي با داروهاي شيميايي تنها به صورت نسبي و موقتي برخي علايم را كم ميكنند.اسيب شناسي بيماري الزايمر شرايط دشواري را براي انتقال سلولهاي عصبي نشان ميدهد اما از انجايي كه سلولهاي بنيادي قابليت مهاجرت بعدازتغيرات ژنتيكي ميتوانند داشته باشند ميتوان از انها براي انتقال فاكتورهايي كه سير بيماري را تغيير ميدهند استفاده كرد.دراين رابطه استفاده ازفيبروبلاستهايي(نوعي سلول همبند) كه فاكتور رشد عصب ترشح ميكنند در جلوگيري از اضمحلال الياف كولينرژيك(برخي مواد مترشحه مغزي)ميتوانند در مدلهاي حيواني تقويت حافظه بدهند در بيماران الزايمري هم موثر توانند بود.

۶-بیماري ام اس به علت التهاب تخريبي پوشش ميلين اطراف اكسونهاي عصبي ايجاد شده و به بروز علايم عصبي متعددي كه گاهي بيماررا به طور كلي ناتوان ميكند منجر ميشود.

از بين رفتن اكسونها به دنبال التهاب حاد ويا مزمن كه به ازدست  ميلين كه پوشش حياتي براي انتقال پيامهاي عصبي است منجرشده و فعاليت سيستم عصبي مختل ميشود.درمانهاي رايج كه توسط داروهاي سركوبگر ويا تغيير ايمني بدن اعمال ميشود تنها كمي تا قسمتي موثرند! سلولهايي به نام اوليگودندروسيت كه ميلين توليد ميكنند در دستگاه عصبي فرد بالغ سالم فراوان است ودر مراحل اوليه بيماري ام اس توليد و ترميم سلولهاي مولد ميلين به درجات مختلفي رخ ميدهد و حتي اين سلولها در مراحل پيشرفته بيماري هم يافت ميشوند.بخش بزرگي از تحقيق در باره اين بيماري ان است كه راههاي توليد ميلين توسط اين سلولها بررسي شده و عوامل ايجاد كننده كاهش و قطع توليد ميلين توسط انها شناسايي شود.در يك تحقيق جديد ديده شده كه تجمع ماده اي به نام هيالورونان در ان سلولها مانعي براي بازتوليد ميلين بشمار ميرود.

 از نطر تئوري پيوند سلولهاي مولد ميلين در سيستم عصبي بيمار مبتلا به ام اس بايد به توليد ميلين منجرشودودر حيوانات ازمايشگاهي همينطور هم بوده است.دراين ميان دغدغه مهم محيط ملتهب بافت عصبي اسيب ديده و جلوگيري از رشد و توليد ميلين توسط انها است.درنتيجه درمان دارويي همزمان با سركوبگرهاي ايمني و داروهاي ضد التهاب لازم به نظر ميرسد.مشكل ديگرانتشار وسيع ضايعات التهابي در سرتاسر سيستم عصبي است.ودر نتيجه پيوندي موفقيت اميز است كه سلولهاي بنيادي پيوند شده در سرتاسر سيستم عصبي منتقل و جابجاشونددر مدلهاي ازمايشاهي چنين جابجايي بعضا صورت گرفته است.

۷-اخرين بخش تحقیقاتي در باره نقش و تاثير سلولهاي بنيادي در معالجه امراض مغزي نخاعي در امراض نخاعي است.در امراض ضربه اي و يابرخي صدمات غير ضربه اي نخاع انسان الياف بالارو و پايين روي حاوي پيامهاي عصبي قطع ويا به نحوي صدمه ميبينند كه بافت عصبي و همبند ناحيه مبتلا ملتهب شده و پوشش حياتي ميلين خود را از دست ميدهد وبه فلج واختلال حس واز دست رفتن غير قابل برگشت

كنترل ادرارومدفوع وناتواني جنسي منجر ميشود.درمان فعلي با مقدار بالاي تركيبات كورتون نتيجه بخش نيست.درمان با سلولهاي بنيادي از طريق توليد و ترشح فاكتورهاي تغذيه عصبي به بهبودي مفيد فعاليت هاي از دست رفته منجر ميشود.تحقيقات خوبي هم در اين رابطه انجام شده است.منتهي بايد تكثير سلولهاي عصبي پيوند شده تحت كنترل باشد تا از رشد نابجاي الياف عصبي ودر نتيحه پيدايش علايم حسي نامربوط كه در شرايط قبل از پيوند نبودند جلوگيري شوند.چنان اليافي ميتوانند باعث ايجاد احساساتي از قبيل درد سرماوگرما در شرايطي شوند كه قبلا نبودند كه ميتواند به اندازه خود ناتواني اوليه ويا حتي بيشتر نامطبوع باشند.تعداد سلولهاي پيوند شده و محل انها هم دررشد به جا و باريابي فعاليت هاي ازدست رفته موثراست.بررسي هاي موفقيت اميزي در اين رابطه انجام شده است.

چشم اندازها :

منظور من از اوردن اين بحث طولاني و شايد كسالت اور ان است كه با مشكلات و رمز و رموزكارهاي تحقيقي در باره اين مقوله تا حدودي اشنا شده و به اخبار ژورناليستي رسانه اي ديگرخيلي توجه نكرده و بدانيم كه هنوز تا انجام عادي و معمول پيوند سلولهاي بنيادي براي بيماريهاي مغزواعصاب در انسان راه درازي در پيش است.منابع معتبر علمي صلاحيت ابراز نظردرچنان مباحثي رادارند.

بررسيها و تحقيقات وسيعي البته در راه است واميدواري فراواني براي درمانهاي موفقيت اميز مبتني بر شيوهاي پيش گفته ميرود .براي نيل به چنان اهدافي بايد در سلولهاي بنيادي پيوند شده تقسيم و تكثير ان سلولها و تبديل انها به سلولهاي تخصصي مورد نظروپيشگيري از تومورال شدن انها بادقت كنترل ومهارشودوقبل از ان بايد موثربودن و چگونگي اثربخشي انها در انسان در مدلهاي ازمايشگاهي به دقت كنترل گردد.وحتي با رعايت چنان شرايطي ممكن است نتايج به دست امده از حيوانات درانسان به دليل تفاوتهاي موجود دربازسازي و شكل پذيري سيستم عصبي واطلاعات ناكافي از مكانيسم بيماريها قابل تعميم نباشد.

دانش اشنايي و اگاهي محقيقين به عملكرد بافتهاي بيماراز قبيل واكنشهاي التهابي و ايمني در موفقيت چنان پيوندهايي نقش به سزايي دارد.

سرانجام نبايد هيجان ناشي از يافته هاي مهيج سلولهاي بنيادي از يادمان ببرد كه مفيد بودن سلولهاي پيوندي در گروتوانايي انها درپايداري بهبودي سالم طولاني و بدون خطربراي بيمار است.

منبع: NATURE/ VOL 441 29JUNE 2005/

‏2 دیدگاه در نوشته‌ی “چشم انداز سلولهای بنیادی در بیماریهای مفزواعصاب

  1. مریم

    سلام آقای دکتر ببخشید بچه ای یک سالهدکه چهل درصد مغزش مرده باشه و بقیه مغزش باید تقویت بشه آیا احتمال خوب شدنش ورشد بقیه مغز است

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و سئو توسط شرکت رایانمهر افرانت