اطلاعات تماس با دکتر جمشید دونلو متخصص مغز و اعصاب ام اس و سردرد


ميدان فاطمي بيمارستان سجاد درمانگاه مغز و اعصاب صبح روزهاي فرد و عصر ١و٣و٤شنبه ٢-٥عصر تلفن ٨٨٩٥٧٣٩١-٦

چرا ايرانيان كمتر كتاب مي‌خوانند؟

علي اصغر سيدآبادي

سال 1353پژوهشي زيرنظر دكترعلي اسدي در سطح ملي انجام شده است كه بخشي از آن به رفتارهاي فرهنگي مردم و به خصوص مصرف فرهنگي آنان اختصاص دارد. نتيجه آن پژوهش در حوزه كتاب اين است كه مردم ايران خيلي كم كتاب مي‌خوانند و كتابخواني به عنوان رفتار حاشيه‌يي مصرف فرهنگي ايرانيان است. سال‌ها بعد يعني سال 1383 نيز در پژوهش ارزش‌ها و نگرش‌هاي ايرانيان كه به سرپرستي دكترمحسن گودرزي و در دفتر طرح‌هاي ملي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي انجام شده است، بار ديگر به اين موضوع پرداخته‌اند و نتيجه باز هم چندان تفاوتي نكرده است و تنها 21 درصد گفته‌اند كه هميشه كتاب مي‌خوانند. پژوهشگران سال 1353 درباره دلايل و علل كم‌خواني ايرانيان هم نظر مردم را پرسيده‌اند و هم خود تحليلي ارائه كرده‌اند. به نظر آنان «تنها عاملي كه با خواندن كتاب رابطه مستقيم دارد، سواد است. با افزايش تحصيلات گروه كتابخوانان مستمر هم افزايش مي‌يابد و از 9 درصد كتابخوان در ميان افراد با تحصيلات سيكل به 21 درصد در ميان افراد با تحصيلات عاليه مي‌رسد.» با اين حال اين پرسش از‌‌ همان روزگار باقي است كه چرا 79 درصد بقيه در ميان باسوادان كتاب نمي‌خوانند؟ با اينكه در حوزه‌هاي ديگري كه با «سواد» مرتبط است مانند روزنامه و مجله‌خواني و در حوزه‌هايي كه با ميزان دسترسي مرتبط است مانند برخورداري از تلويزيون و راديو، آمار‌ها در اين دو تحقيق تفاوت معناداري را نشان مي‌دهند، اما در حوزه كتاب و كتابخواني در بر يك پاشنه مي‌چرخد. ميزان سواد مردم در سال 1383 با سال 1353 قابل مقايسه نيست و بسيار بالا‌تر رفته است. همچنين دسترسي به كتاب نيز افزايش يافته است. تعداد كتابفروشي‌ها، مراكز توزيع، نمايشگاه‌ها و كتابخانه‌ها افزايش پيدا كرده است. با اين حساب نبايد ترديد كنيم كه در سال 1383 نسبت به سال 1353 بايد مردمي كتابخوان‌تر داشته باشيم، اما چرا مردم كتابخوان‌تر نشده‌اند؟ مردم باسواد در سال 1353 نداشتن فرصت و بي‌علاقگي به كتابخواني يا عادت نداشتن به كتابخواني را به عنوان دو دليل كتاب نخواندن خود برشمرده‌اند. سال‌ها بعد نيز كماكان نداشتن فرصت به عنوان يكي از علل كم خواني ذكر شده است، اما اگر از هركسي بپرسيم كه چرا كم كتاب مي‌خوانيد، به قيمت گران كتاب اشاره مي‌شود. تازه اين آمار‌ها مال قبل از سال 1383 است. از سال 1383 تاكنون تحولات گسترده‌يي در دسترسي مردم به رسانه‌هاي نوين ايجاد شده است. دسترسي به اينترنت و به خصوص اينترنت پرسرعت بسيار آسان‌تر شده است. نقش گوشي‌هاي هوشمند و تبلت‌ها در زندگي مردم افزايش بسيار يافته است و امروزه نسل جوان ساعت‌هاي زيادي را در اين فضا‌ها سپري مي‌كنند و در تحليل‌هاي منتشر شده، گاهي اين فضا‌ها رقيب كتاب شمرده مي‌شود.البته از سويي اين فضا‌ها شكل‌هاي جديدي از كتاب و كتابخواني را نيز ايجاد كرده‌اند، اما اين تحليل كه استفاده ارتباطي و سرگرم‌كننده در اين فضا‌ها بسيار بيشتر از كتابخواني است، تحليل قابل تاملي است.

با اين حال ما تصويري روشن از وضعيت كتابخواني در سال‌هاي اخير نداريم. نهادهاي مختلفي با تعريف‌هاي متفاوت از «كتاب خواني» آمارهايي از سرانه مطالعه در كشور ارائه كرده‌اند. به اين دليل كه مبنا يكسان نيست و به خصوص با مبناهاي جهاني در اين زمينه متفاوت است، اين آمار‌ها امكان تطبيق و بررسي وضعيت ايران را در ميان كشورهاي مختلف جهان نمي‌دهد، اما آنچه مسلم است و مورد تاكيد بسياري از كار‌شناسان و بزرگان كشور، اين است كه ما ايرانيان كتاب كم مي‌خوانيم.

بنابراين كماكان پرسش‌‌ همان است و پاسخ همان؛ اما آيا اين پاسخ‌ها، پاسخ‌هايي واقعي است يا توجيه رفتاري كه به نظرمان شايسته نيست، اما اراده‌يي براي تغييرش نداريم؟

پاسخ‌هاي تبليغاتي و غيرواقعي به اين پرسش جز پنهان كردن درد و به تاخير انداختن درمان فايده‌يي ندارند. براي هر تحول اساسي در كتابخواني بايد به اين پرسش پاسخ بدهيم كه ما ايرانيان چرا كمتر كتاب مي‌خوانيم؟ ما سال‌هاست با اين پرسش درگير هستيم.

http://etemadnewspaper.ir/

طراحی سایت و سئو توسط شرکت رایانمهر افرانت